Ağciyərlərin fibroz-kavernoz vərəmi, müalicəsi çox çətin olan vərəmin irəliləmiş xroniki formasıdır. Fibroz kavernoz vərəm əsasən, kavernoz, infiltrative, ocaqlı, səpələnmiş vərəm formalarından, bir sıra hallarda isə kazseoz pnevmoniyadan, ilkin vərəm kompleksindən yarana bilər.
Xəstəlik fibroz lifli boşluğun olması və boşluğu əhatə edən ağciyər toxumasında fibrotik dəyişikliklərin inkişafı ilə xarakterizə olunur.
Bu, epidemik olaraq ən təhlükəli formadır, çünki kaverna - fibroz kapsulla məhdudlaşan kaverna, həmişə çox sayda vərəm mikobakteriyaları ehtiva edir, buna görə də xəstə həmişə bakteriya ifraz edir. Kavernalar kiçik (2-3-sm qədər), orta (4 sm-ə qədər) və nəhəng (ağciyərin bütün lobunu və ya praktiki olaraq məhv olan bütün ağciyəri tuta bilər) ola bilər.
Fibroz-kavernoz vərəmin səbəbləri
Fibröz-kavernoz vərəm əsasən kavernoz və yayılmış ağciyər vərəmindən inkişaf edir.
Fibroz-kavernoz vərəmin simptomları
Xəstəliyin kəskinləşmə dövrlərində intoksikasiya simptomları ortaya çıxır. Əksər hallarda hemoptizi və bəzən pulmoner qanaxma müşahidə olunur. Geniş yayılmış və uzanan proseslərlə pulmoner ürək çatışmazlığının simptomları (nəfəs darlığı, siyanoz) artır. Xəstəlik daxili orqanların amniotik xəstəliyi ilə çətinləşə bilər.
Xəstələri adətən çox miqdarda bəlğəmlə birlikdə öskürək narahat edir. Müayinə zamanı kilo itkisi, solğunluq, zəiflik, bədən hərarətinin yüksəlməsi, yuxu zamanı tərləmə, ağ ciyər qanaması, qanhayxırma, krosismiya və döş qəfəsinin asimmetriyası müşahidə olunur. Perkussiya simptomları vərəmin digər formalarına nisbətən daha tez-tez və daha geniş formada ortaya çıxır. Auskultasiya zamanı bronxial tənəffüs, divarları hamar olan böyük kavernalar üzərində amforik nəfəs eşidilir. Kavernanın mərkəzində cingiltili, periferiyada kiçik olan nəmli xırıltılar eşidilir.
Fibroz-kavernoz vərəmin diaqnostikası
Xəstəliyin diaqnostikasında rentgen şəkli qalın divarları olan, əksər hallarda qeyri-müntəzəm formada olan kavernanın (boşluq) olması ilə xarakterizə olunur; bəzən ağciyərin ətrafdakı toxumalarda kobud fibroz dəyişikliklər və təsirlənmiş ərazinin həcminin azalması ilə çox kameralı boşluqlar aşkar edilir. Mediastinal orqanların kölgəsi tez-tez zədələnmiş yerə doğru sürüşür, qabırğaarası boşluqlar daralır, hətta döş qəfəsinin skeleti deformasiyaya uğrayır.
Fibroz - kavernoz vərəmin müalicəsi
Fibroz divarı olan boşluqların sağalması həmişə ləng gedişata malikdir. Lazım gələrsə, ümumi terapiya cərrahi müdaxilə olunur. Birtərəfli proses və yaxşı funksional göstəricilərlə müxtəlif həcmdə ağciyər rezeksiyası aparılır. Hal-hazırda, ikitərəfli proses ilə əməliyyatlar da əksər hallarda kifayət qədər qənaətbəxş nəticələr verir: xəstə işləmək qabiliyyətini saxlayır, onun ömrü əhəmiyyətli dərəcədə uzanır və mikobakteriyaların ifrazı isə dayanır.
tercume