Alkoqol Asılılığı (Alkoqolizm) spirtli içkilərin həddindən artıq və idarə edilə bilməyən şəkildə istifadəsi halıdır. Bu asılılıq, həm fiziki həm də mental sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Əgər müalicə edilməzsə, ciddi sağlamlıq problemlərinə yol aça bilər. Eyni zamanda, alkoqol asılılığı cəmiyyət üçün əhəmiyyətli bir problem olaraq qalır. Bu vəziyyətin qarşısını almaq üçün cəmiyyətin bu məsələ ilə bağlı məlumatlandırılması lazımdır.

Alkoqol Asılılığı Nədir?

Alkoqolizm və ya alkoqol asılılığı, təkrarlanan və tez-tez alkoqol qəbulu ilə xarakterizə olunan və bu vəziyyət, alkoqol qəbulunu dayandırmaq və ya nəzarət etmək qabiliyyətinin itirilməsi ilə müəyyən edilir. Alkoqol qəbul edilmədikdə aqressiv emosional vəziyyətlər yarana bilər. Alkoqoldan asılı olan şəxslər, cinayət törətmə, iş həyatında məsuliyyətsizlik, yol qəzaları və ailə daxili zorakılıq kimi cəmiyyətə mənfi təsir edən məsələlərdə əsas rol oynaya bilərlər.

Digər tərəfdən, alkolizmin kimyəvi bir açıqlaması, etil spirti asılılığı kimi təsvir edilə bilər. Gənc yaşda alkoqol asılılığı ilə mübarizə aparan şəxslər, xüsusilə 20 ilə 40 yaş arasında olanlar, bu beyin xəstəliyinə qarşı daha həssas ola bilərlər. Həmçinin, Azərbaycan kimi inkişaf etməkdə olan ölkələrdə kişilərin alkoqol asılılığı nisbətinin qadınlardan daha yüksək olduğu statistik olaraq qeydə alınıb.

Alkoqolizmin Fiziki Əlamətləri

Alkoqolizm əlamətlərinə baxıldıqda, fiziki, psixoloji və sosial əlamətlərin olması diqqət çəkir. Alkoqol asılılığının fiziki əlamətləri, şəxsin digər xəstəliklərlə mübarizə aparmasına səbəb ola bilər və bu əlamətlərin diaqnozu, vəziyyətin daha yaxşı anlaşılmasına kömək edir. Bundan əlavə, alkoqol asılılığının necə anlaşılacağı sualına cavab verən fiziki simptomlar, müalicənin daha effektiv tətbiqinə dəstək verir.

Bütün bu məlumatların işığında fiziki dəyişikliklərə bağlı alkoqolizm əlamətləri aşağıdakı kimi sıralana bilər:

• Bədən istiliyində artım: Alkoqol qəbulu, qan təzyiqini yüksəldir və damarları genişlədərək bədən istiliyində dəyişikliklərə səbəb olur. Damarların üzə çıxması, bədən istilik toleransını azaldır və hipotermi riskini artırır.
• İdarə edilə bilməyən titrəmə və tərləmə: Alkoqol, beyincik və mərkəzi sinir sistemini zədələyərək beyin koordinasiyasını pozur və motor bacarıqlara təsir edir, bu da titrəmə və tərləməyə yol açar.
• Yuxusuzluq, təşviş və depressiya əlamətləri: Alkoqolun tərkibindəki metabolitlər, bağırsaq sağlamlığını və qan parametrlərini pozaraq, oksidativ stress, kortizon istehsalında artım və xoşbəxtlik hormonunun düşməsi kimi problemlərə yol açar. Bu hal, depressiya əlamətlərinə və psixi xəstəliklərə zəmin hazırlayır.
• Mədə bulantısı, qusma və mədə problemləri: Alkoqol, mədə mukozasını zədələyir, turşu istehsalını artırır və mədənin toksin atma prosesinə zərər verir. Bu, qusma, bulantı və mədə ağrılarına səbəb olur. Bundan əlavə, içkilərin fərqli aromaları qusma refleksini təşviq edə bilər.
• Ürək ritmində və nəbzində artım: Alkoqol qəbulu nəticəsində damarlardakı qan həcmi artır, bu da ürəyin daha çox qan pompalamasına və qan təzyiqinin yüksəlməsinə yol açar.

Alkoqol asılılığı kriteriyalarına paralel olan bədən xəsarətləri insanın bioloji qocalma prosesini sürətləndirir. Bədənin yaşlanması, hüceyrə zədələnməsi, hüceyrə yenilənməsinin yavaşlaması və dəri hüceyrələrinin çoxalma qabiliyyətinin azalması kimi müxtəlif funksiyalara bağlıdır. Alkoqolizmlə bağlı müayinələr aparıldıqda, asılı şəxslərin bioloji yaşının sümük yaşlarından böyük olduğu müəyyən edilib. Həmçinin, orqanizmin oksidləşdirici stressə tab gətirə bilməməsi də xərçəng riskini artırır.

Alkoqolun beyinə, mərkəzi sinir sistemində və amigdalaya vurduğu zərər, yaddaş, anlayış, refleks, öyrənmə və reaksiya mexanizmlərinin tarazlığını pozur. Bu, gələcəkdə panik atak, paranoya, Alzheimer, Parkinson, miqren, zəif immunitet, pankreas iltihabı və cinsi performansın azalması kimi x xəstəliklərin inkişaf riskini artırır. Digər tərəfdən, orqanların fəaliyyətinin pozulması siroz kimi qaraciyər xəstəliklərinin yaranmasına səbəb olur. Hormonların, bədən mayelərinin və hormona bənzər maddələrin mənfi təsiri bəzi ölümcül xəstəliklərə səbəb ola bilər.

Alkoqol Asılılığının Müalicəsi

Alkoqolizmin müalicəsində, ilk addım olaraq insanın spirtli içkinin təsiri altında yaşadığı mənfi təcrübələrdən qurtulmaq istəyi vacibdir. Psixoloji dəstək almaq üçün, alkoqol asılılığından xilas olmuş insanların olduğu qruplara qoşulmaq və bir mütəxəssislə danışmaq faydalı ola bilər. Alkoqol asılılığı müalicəsində, psixoterapiya, biorezonans və dərman müalicəsi kimi alternativ üsullar mövcuddur.

Alkoqol asılılığının müalicəsində bir insanın içməyə başlamasının səbəblərini aşkar etmək vacibdir ki, problemi həll etmək üçün çoxtərəfli dəstək təmin olunsun. Müalicə prosesi zamanı izlənilə bilən addımlardan bəziləri aşağıdakı kimi sıralanır:

• Şəxsi müalicəyə təşviq etmək və onun asılı olduğunu qəbul etdirmək ilk mərhələdir. Fərd, asılılığının fərqində olmaya bilər, vəziyyətini normal hesab edə bilər və ya sağalacağına inanmaya bilər. Bu nöqtədə, ailə və yaxın ətraf, fərdi inandırıcı müsbət dil istifadə edərək və hər şeyi danışdıqdan sonra fərddə məsuliyyəti yarada bilərlər. Təzyiq və mükafat mexanizmasının balanslı istifadə edilməsi və sərhədlərin aşılmasının qarşısının alınması vacibdir.
• Çətinlik krizinin üstündən gəlmək üçün əlamətləri yaxşı müəyyən etmək lazımdır. Akut əlamətlər, şəxs spirtli içkiləri tərk etdikdə azalır, lakin xroniki alkolizmin müalicəsi daha mürəkkəbdir. Dərman və psixoterapiya birlikdə aparılmalı və müalicənin ən az bir illik prosesi olduğu unudulmamalıdır.
• Müdaxilə şəxsin ehtiyaclarına əsaslanmalıdır və komanda işi ilə strategiyanın hazırlanması vacibdir. Şəxs, özünə inanmalı və şəxsi inkişafını artıraraq kollektiv hərəkət etməlidir ki, bu da prosesə töhfə verə bilsin.

Psixoterapiya, dərman və biorezonans kimi üsullarla müalicəni tamamladıqdan sonra insan özünü davamlı olaraq sınamalıdır. Beyninə güvənmək, davranış və vərdişlərini nəzərdən keçirmək müalicənin davamlılığını dəstəkləyir.

https://edaterapiya.com/alkoqol-asililigi-alkoqolizm/