Dişin kistası iltihablı maye ilə dolu olan kapsula bənzəyir. Əgər formalaşma kiçikdirsə, 0,5 sm-dən azdırsa, buna qranuloma deyilir. Daha böyük formalaşma artıq əsl kist adlanır. X-şüasında kista hamar konturlu tünd oval kimi diaqnoz qoyulur. Bir qayda olaraq, dişin köklərindən birinin yuxarı hissəsində yerləşir.

Diş kistalarının müxtəlif növləri vardır.

• Dişin kökündə yerləşən radikulyar kist. Bu patologiyanın ən çox yayılmış səbəbi xroniki, müalicə olunmamış periodontitdir.
• Birincili kist, buna keratokist də deyilir. Dişin inkişafı pozulduqda baş verir
• Follikulyar, yəni çıxmamış dişin infeksiyası nəticəsində yaranan diş tərkibli kist.
• Paradental və ya retromolar, xroniki iltihab və ya püskürmə pozğunluqları nəticəsində meydana gələn müdriklik dişi üzərində formalaşmadır.
• Çıxarıldıqdan sonra dişin sümüyündə əmələ gələn qalıq kist.
• Diş çıxarma zamanı 7-11 yaşlı uşaqlarda baş verə bilən püskürmə kisti.

Səbəbləri

Diş kistinin əsas səbəbi diş toxumasında infeksiyadır.

Çox vaxt bu vəziyyət diş çürüklərinin vaxtında müalicəsi olmadıqda, həmçinin diş kanallarının düzgün doldurulmaması, nazofarenksin zədələnməsi, travması və ya infeksiyaları zamanı müşahidə olunur. Daha az hallarda, sinüzit və ya zərərli mikrobların qan axını ilə diş ətinə keçdiyi bir növ yoluxucu xəstəlik nəticəsində bir kist meydana gəlir.

Uzun müddət kist narahatlıq yaratmır və heç bir şəkildə özünü göstərmir, lakin diş toxumalarının məhv edilməsi baş verir. Böyümüş kist yalnız diş ağrısına deyil, həm də baş ağrısına, qızdırma və limfa düyünlərinin şişməsinə səbəb ola bilər. Xarici olaraq, bir kist özünü irinləmə, diş ətinin şişməsi və ya fistuloz yolu ilə hiss edə bilər.

Müalicəsi

Müalicəsi cərrahidir. Kiçik ölçülü kistlər üçün əməliyyatın ambulator şəraitdə aparılmasına icazə verilir. Tövsiyə: rentgenoqrafiyadan istifadə edərək dentofasiyal sistemin dövri monitorinqi (ildə bir dəfə).

Vaxtında müalicə olmadıqda, kist ciddi fəsadlara səbəb ola bilər:

• Abses, yəni məhdud irinli əlavə
• Flux - periosteumun iltihabı
• Üz və ya boyun flegmonası, yəni yumşaq toxumalarda yayılan və aydın sərhədləri olmayan irinli iltihab
• Kist sahəsində dişlərin itirilməsi
• Xoşxassəli şiş
• Xərçəng

https://www.medicina.az/dis-kistleri-niye-emele-gelir-xercenge-sebeb-olurmu