Daimi dişlərin travmatik zədələnmələri uşaq və yeniyetməlik dövründə olan şəxslərdə çox tez-tez rast gəlinir. Tac qırılmaları və lüksasiya travmalar içərisində ən çox rast gəlinənlərdir. Ancaq müxtəlif kliniki hallarda digər zədələnmə formaları da aşkar edilə bilir.

Doğru diaqnostika, müalicə planlaması və sonrakı dönəmdə izləmə uğurlu müalicəyə aparan ən başlıca faktorlardır. Diş travmaları və yaralanmaları tək diş bölgəsini əhatə edən məhdud, eyni zamanda çoxsaylı diş bölgəsini və çənənin alveol darağını əhatə edəcək qədər yayılmış formada rast gəlinə bilir. Çoxsaylı diş zədələnmələrində çox zaman fərqli dişlərdə fərqli növ zədələnmə şəkili aşkar edilə bilir ki, bu da hər bir dişə individual yanaşma və müalicə metodu tələb edir.

Diş lyuksasiyası periodontal zədə ilə dişin məcburi yerdəyişməsidir. Çıxıqlar natamam və tam, dişin yuva ilə əlaqəsini itirdikdə, həmçinin təsirlənmiş dislokasiyalara bölünür.

Səbəbləri

Diş travması mexaniki qüvvənin təsiri altında baş verir və dişin bağ aparatının zədələnməsi ilə müşayiət olunur. Mərkəzi dişlərin və dişlərin çıxıqları ən çox zərbə və ya düşmə zamanı yaranır. Bitişik dişin qeyri-dəqiq çıxarılması səbəbindən də azı dişlərinin də tez-tez yerindən çıxması müşahidə olunur. Bu tip zədələnmələrin bu sahədə təcrübəsi olan yüksək ixtisaslı həkim tərəfindən həyata keçirilməsi olduqca önəmlidir. Əks təqdirdə yalnış müalicə dişlərin erkən itirilməsinə səbəb ola bilir. Doğru yanaşma ilə isə ciddi zədələnmələrdən sonra belə zədələnmiş dişləri bəzən müəyyən bir müddətə bəzən isə həmişəlik bərpa etmək mümkün olur.

Simptomları

Diş travmalarının əlamətlərində şiddətli ağrı, dişin damaqda yerdəyişməsi və boşalması müşahidə olunur. Daha sonra periodontal iltihab və diş pulpasının nekrozu baş verir.

Diaqnostikası

Çıxmış dişin diaqnozu heç bir çətinlik yaratmır. Çıxıq ağız boşluğunun müayinəsi ilə diş ətində olan dəyişmələr, diş ətinin qanaması və dişin patoloji hərəkətliliyi ilə müəyyən edilir.

Müalicəsi

Natamam travma zamanı diş damaqdakı boşluğa yerləşdirilir və ona bitişik olan dişlərə bərkidilir. Pulpa nekrozunun əlamətləri görünsə, diş qapağı trepanasiyası və endodontik müalicə təyin olunur. Diş tamamilə çıxdıqda, diş çıxarılır və ya yenidən implantasiya edilir.

https://kamranmammadov.com/dental-travmatologiya/

tercume