Eritema, kapilyar damarlara həddindən artıq qan axını nəticəsində yaranan dərinin anormal qızartısıdır.

Bəzi hallarda eritema öz-özünə meydana çıxan və tez yox olan fizioloji cəhətdən normal bir hal hesab olunur. Məsələn, qəzəb, utanc və s. kimi güclü emosional hallarda, eləcə də yeni doğulmuş uşaqlarda, uzun müddət davam edən qızartı, dəridə iltihab prosesinin əsas simptomlarından biridir.

Eritemanın səbəbləri

Eritema müxtəlif səbəblərdən yarana bilər: infeksiyanın olması (skarlatina, qızılca), dəri xəstəlikləri (dermatit), masaj, dərinin qan dövranının pozulması, cərəyanlarla istifadə olunan fizioterapiya prosedurları, allergiya, günəş işığına məruz qalma (günəş yanığı), kimyəvi maddələr, soyuq, dərinin daimi sürtünməsi - dəri üzərində hər hansı bir təsir, kapilyarların uzun müddət genişlənməsinə gətirib çıxaran, qızartı ilə nəticələnir.

Eritemanın növləri

Eritema nodosum (eritema nodosum) ayaqların dərisində mavi düyünlərin meydana gəlməsi ilə xarakterizə olunur; xəstəlik tez-tez streptokok infeksiyasının olması ilə müşayiət olunur.

Multiforma (eksudativ) eritema (eritema multiforme) müxtəlif formalarda özünü göstərən səpgilər, xəstədə herpes simplex virusunun səbəb olduğu infeksiyadan sonra dəfələrlə baş verə bilən konsentrik lezyonlar ilə xarakterizə olunur.

İnfraqırmızı eritema (erythema ab igne) aşağı ətraflara təsir edən retikulyar piqmentli səpgi kimi müşayət olunur və uzun müddət termal radiasiyasına məruz qalma ilə əlaqələndirilir.

Eritema multiforma (eritema multiforme)

Eritema multiforma dəri xəstəlikləri arasında daha çox rast gəlinən bir xəstəlikdir. Eritema multiforma bədənin müxtəlif yerlərində rast gəlinir. Əksər hallarda isə ağız ətrafında su toplanması şəklində görünür. Eritema multiformanın bir neçə növü vardır:

• Eritema Multiforma Minor: qollarda, əllərdə, ovuçlarda, ayaqlarda hədəf şəklində qırmızı və çəhrayi halqalardan ibarətdir. Hətta bəzən dodaqlarda su qabarcıqları və yaralar olur. Xəstəlik bütün yaş qruplarında müşahidə olunur. Xəstəlik bir neçə həftəyə sağalır.
• Eritema Multiforma Mayor, çox nadir hallarda rast gəlinir. Xəstəliyin bu forması ağız, gözlər və cinsiyyət üzvlərində qızartı, su qabarcıqları və yaralarla görülür. Xəstəlik zamanı yüksək temperatur müşahidə edilir. Eritema Multiforma Mayorun səbəbi tam aydın deyil lakin, aşağıdakı xəstəliklər fonunda kəşkinləşir; viral infeksiyalar, müxtəlif dərmanların qəbulu, ağciyər infeksiyalari, güclü soyuqdəymə və s. Xəstəliyin diaqnostikasi düzgün toplanmış anamnez əsasında qoyulur.

https://hospital.avrasiya.az/index.php?r=xeberler/view/id/523

ERİTEMA NODOSUM (Düyünlü Eritema)

Eritema Nodosum dəri altında ağrılı qırmızı qabarcıqlarla xarakterizə olunan bir xəstəlikdir. Xəstəliyə parazitar infeksiyalar və müəyyən dərmanlar səbəb ola bilər. Müalicə üsulu Eritema Nodosumun səbəbindən asılıdır.

Eritema Nodosum nədir?

Eritema Nodosum eritema növlərindən biri olub, dərinin altındakı yağ toxumasına təsir edib iltihabli vəziyyət yaradır. Eritema Nodosum, əsasən qadınlarda aktivləşir. Xəstəliyə parazitar infeksiyalar və müəyyən dərmanlar səbəb ola bilər. Xəstəlik zamanı bir neçə santimetrə çatan subkutan (düyünlü) lezyonlara rast gəlinir.

Eritema Nodosumun səbəbləri

Düyünlü eritemaya virus infeksiyaları (hepatit B və ya HİV), bakteriya (vərəm, streptokok, salmonella) və parazit (xüsusilə toksoplazmozdan məsul olan parazit), həmçinin dərmanlar (analjeziklər, antipiretiklər, tetrasiklinlər, sulfanilamidlər, salisilatlar) səbəb ola bilər. Dərmanların səbəb olduğu eritema tez-tez Eritema Multiforme ilə müşayiət olunur. Xəstəliyin başqa bir səbəbi hormonal kontraseptivlərin istifadəsi ola bilər. Eritema Nodosum bir çox xəstəliklərin əlaməti ola bilər:

• Streptokok infeksiyası (məsələn, boğaz ağrısı),
• Sarkoidoz,
• Vərəm,
• Toksoplazmoz,
• Venerik qranuloma (xlamidiya infeksiyaları),
• Yoluxucu mononükleoz,
• İltihablı bağırsaq xəstəlikləri: ülseratif kolit, Crohn xəstəliyi.

Bəzi fizioloji şərtlər də Eritema Nodosumuna səbəb ola bilər:

• Stres,
• Hamiləlik: birincinin sonu və ikinci trimestrin başlanğıcı,
• Yorğunluq,
• Yuxusuzluq.
• Eritema Nodosumun simptomları
• Xəstəliyin başlanğıcında xəstələrdə ümumi pozğunluq, yüksək temperatur, boğaz ağrısı, öskürək, səsin boğulması və hətta ishal müşahidə olunur. Bundan əlavə, xarakterik lezyonlar görünməzdən əvvəl, oynaqlarda şişlik və ağrı ola bilər. Əvvəlcə xəstələr narahatedici bir şeyin baş verdiyindən şübhələnmirlər, çünki bu xəstəliyin simptomları ümumi soyuqluğa bənzəyir. Zamanla dərialtı düyünlər görünməyə başlayır ki, bu da Eritema Nodosuma işarədir. Xəstəlik inkişaf etdikcə düyünlər rəngini qəhvəyi, sonra isə yaşıl rəngə dəyişirlər. Onlar ən çox baldırın ön səthində dizdən aşagı hissədə əmələ gəlir və diametri 1 və ya bir neçə santimetrə çatır. Düyünlər bir-biri ilə birləşə bilər, bu da tez-tez ölçülərinin 10 sm-ə çatmasına səbəb olur. Onlar asanlıqla hiss olunur və onların yerində dəri isti və qırmızıdır. Eritema Nodosumdakı lezyonlar (kistalar)qançırlara bənzəyir və ağrılıdır. Alt ekstremitələrdə meydana gəlsələr, hətta yerimə problemlərinə də səbəb ola bilərlər, buna görə xəstələr simptomlar yox olana qədər yataqda qalmalıdırlar. Yaranan kistalar öz-özünə yox olur və heç bir yara izi qoymur, lakin bir neçə həftə ərzində onların meydana gəldiyi yerlərdə dəri bir qədər rəngsizləşə bilər. Təəssüf ki, bir dəfə Eritema Nodosum olan insanlarda bu xəstəlik yenidən baş qaldıra bilər.
• Düyünlu Eritemanın diaqnostikası
• Eritema Nodosum diaqnozunda həkimlər əsas qan testlərini tövsiyə edirlər: ESR, tam qan sayı və viral antigenlərin olması üçün seroloji testlər. Xəstəliyin son diaqnozu üçün düyünün bir hissəsi götürülür və sonra histoloji müayinə aparılır.
• https://az.healthy-food-near-me.com/erythema-nodosum-causes-symptoms-treatment/

Düyünlü eritema - eritema nodozum adlanan qırmızı, ağrılı, bərk, təkrarlanan düyünlər ən çox orta yaşlı qadınlarda rast gelinir. 50% halda etioloji səbəb və ya yanaşı xəstəlik olur.

Etioloji 3 kateqoriya var: - #İnfeksiya (str. faringit, vərəm, koksidioidomikoz, blastomikoz, histoplazmozis, psittakozis, yersinea koliti, salmonella qastroenteriti, pişik cırmağı qızdırması, lepra). - #Dərman ( antibiotik - penisillin, sulfanamidlər, doğum kontrol dərmanları). - #Sistemik xəstəliklər ( hamiləlik, sarkoidoz, iltihabi bağırsaq xəstəlikləri, kollogen vaskulyar pozulmalar - dermatomiozit, lupus eritematozus, skleroderma, illalignansi - nadir, Sweet sindromu, Behçet xəstəliyi). #İdiopatik.

Düyünlü eritema zamani, bu 3 qrup sebebleri araşdirmaq üçün hekim-revmatoloq müayinesi zeruridi.

• https://www.facebook.com/innovativdamarvepodiatriyamerkezi/posts/1396430193890148/