Karsinoma xərçəngin ən çox yayılmış formasıdır. Xəstəlik dərini və ya daxili orqanları əhatə edən epitel hüceyrələrində inkişaf edir və bütün xərçəng formalarının 80-90% -ni təşkil edir. Karsinomanın müxtəlif növləri vardır. Bu növlərin hər biri bədənin fərli bölgələrinə müxtəlif şiddətlə təsir göstərir. Adenokarsinoma, skuamöz hüceyrəli karsinoma və bazal hüceyrəli karsinoma bəzi xərçəng növlərinə nümunədir.
Karsinoma növləri
Karsinomalar orqanları əhatə edən və bədənin müxtəlif boşluqlarını əhatə edən epitel toxumalarında başlayır. Onlar mayelərin süzülməsindən, sorulmasından və xaric edilməsindən, həmçinin orqanların qorunmasından məsuldurlar.
Epitel toxumaları bədənin əksər hissələrini əhatə etdiyi üçün karsinomalar müxtəlif yerlərdə baş verə bilər.
Ən çox görülən karsinomalar:
Bazal hüceyrəli karsinoma (BCC)
Bazal hüceyrəli karsinoma dəri xərçənginin ən çox yayılmış növüdür. Dərinin xarici təbəqəsi olan epidermisin dərinliyində başlayır. Bu, adətən üz dərisi daxil olmaqla, çox günəşə məruz qalan ərazilərə təsir göstərir. Bazal hüceyrəli karsinoma adətən yayılmasa da, aşağıdakı simptomları yaşayan insanlar həkimə müraciət etməlidirlər.
Bazal hüceyrəli karsinomanın simptomları
Bazal hüceyrəli karsinoma üçün müalicə variantları
Diaqnoz qoyulduqdan sonra müəyyən amillər müalicə seçimlərinə təsir edə bilər. Bəzi müalicə variantları bunlardır:
Bazal hüceyrəli karsinoma üçün risk faktorları
Skuamöz hüceyrəli karsinoma (SCC)
Skuamöz hüceyrəli karsinoma, skuamöz hüceyrələrdə böyüyən dəri xərçəngi növüdür. Bunlar cinsiyyət və vagina kimi içi boş orqanların dərisini və daxili hissəsini əhatə edən düz, balıq pulcuqlarına bənzər hüceyrələrdir. Bazal hüceyrəli karsinoma kimi, skuamöz hüceyrəli karsinoma da dərinin tez-tez günəşə məruz qalan bölgələrində böyüməyə meyllidir. Skuamöz hüceyrəli karsinoma dərinin səthində başladığı üçün insan dəyişiklikləri nisbətən tez hiss edir. Bu o deməkdir ki, müalicə daha erkən başlaya bilər.
Qeyd: Skuamöz hüceyrəli karsinoma deyildikdə ilk ağıla dərinin skuamöz hüceyrəli karsinomu gəlir; lakin ağciyər və yemək borusunun skuamöz hüceyrəli karsinoması da var. Bu məqalə dərinin skuamöz hüceyrəli karsinomasına aiddir.
Skuamöz hüceyrəli karsinomanın simptomları
Simptomlar skuamöz hüceyrəli karsinomanın inkişaf etdiyi yerdən asılı olaraq dəyişir. Tez-tez müşahidə olunan bəzi simptomlara aşağıdakılar daxildir:
Skuamöz hüceyrəli karsinoma üçün müalicə variantları
Skuamöz hüceyrəli karsinoma mərhələsi bir insanın aldığı müalicəyə təsir edəcəkdir. Ümumi müalicə variantları daxildir;
Skuamöz hüceyrəli karsinoma üçün risk faktorları
Renal (Böyrək) hüceyrəli karsinoma (RCC)
Renal (böyrək) hüceyrəli karsinoma böyrək xərçənginin ən çox yayılmış növüdür. Bu böyrək xərçəngi hallarının təxminən 90% -ni təşkil edir. RCC bədxassəlidir, yəni bədənin digər hissələrinə yayıla bilər. Bu xərçəng böyrəklərin içərisində qanı süzməyə və sidik çıxarmağa kömək edən boruların astarında başlayır. Erkən mərhələlərində heç bir aşkar simptomları yoxdur, lakin şiş böyüdükcə simptomlar aydınlaşa bilər. Buna görə də aşağıdakı simptomlardan hər hansı biri müşahidə olunarsa həkimə müraciət edilməlidir.
Renal (böyrək) hüceyrəli karsinomanın simptomları
Renal (böyrək) hüceyrəli karsinoma üçün müalicə variantları
Böyrək hüceyrəli karsinoma üçün 5 növ müalicə üsulu vardır;
Böyrək hüceyrəli karsinoma üçün effektiv müalicələr üçün hələ də davam edən tədqiqatlar var və insanlar bu klinik sınaqlarda iştirak edərək yeni müalicələrdən faydalana bilərlər.
Renal (böyrək) hüceyrəli karsinoma üçün risk faktorları
Duktal karsinoma in situ (DCIS)
DCIS döş xərçənginin ən erkən formasıdır. Döş kanallarının astarında inkişaf edir və qeyri-invazivdir, yəni hüceyrələr bədənin digər hissələrinə yayılmır. Buna görə də, DCIS üçün sağ qalma nisbəti yüksəkdir. Ancaq özü invaziv olmasa da, bəzi hallarda xərçəngin invaziv formasına çevrilə bilər.
İn situ duktal karsinomanın simptomları
DCIS ümumiyyətlə heç bir açıq simptoma səbəb olmur. Bu səbəbdən, adətən, rutin mamoqrafiya müayinələri zamanı diaqnoz qoyulur. Bəzən insan döşdə kiçik topaqlar və məmə ucundan axıntı hiss edə bilər.
İn situ duktal karsinoma üçün müalicə variantları
In situ duktal karsinoma üçün risk faktorları
İnvaziv kanal karsinoması (IDC)
İnvaziv kanal karsinoması döş xərçənginin ən çox yayılmış invaziv növüdür və döş xərçəngi hallarının 80%-ni təşkil edir. DCIS kimi, döş kanallarının astarında başlayır. Daha sonra yaxınlıqdakı döş toxumasına və ətrafdakı limfa düyünlərinə yayılır.
İnvaziv kanal karsinomasının simptomları
DCIS kimi, invaziv duktal karsinoma olan bəzi insanlar heç bir simptom göstərmir. Adətən mamoqrafiya zamanı diaqnoz qoyula bilər. Simptomlar aşağıdakılardır:
İnvaziv duktal karsinoma üçün müalicə variantları
Döş xərçənginə səbəb ola biləcək irsi BRCA1 və BRCA2 gen mutasiyaları üçün genetik test daha çox yayılmışdır.
Ağ dərili qadınlar daha çox sınaqdan keçirilsə də, araşdırmalar göstərir ki, tünd dərili qadınlarda da genetik mutasiya daha çox olur.
Adenokarsinoma
Adenokarsinoma vəz hüceyrələrində başlayan xərçəng növüdür. Bu hüceyrələr bədəndə həzm şirələri və selik kimi vacib mayeləri əmələ gətirir, ifraz edir və buraxır. Adenokarsinomanın ümumi növlərinə aşağıdakılar daxildir:
Adenokarsinoma simptomları
Adenokarsinomanın növündən asılı olaraq simptomlar fərqli ola bilər. Adenokarsinomanın ümumi növlərindən bəziləri və onların simptomları aşağıdakılardır;
Adenokarsinoma üçün müalicə variantları
Xərçəngin bədəndə olduğu yerdən asılı olaraq müalicə variantları dəyişə bilər. Bunlar aşağıdakılardır:
Adenokarsinoma üçün risk faktorları
Keçid hüceyrəli karsinomalar
Keçid hüceyrəli karsinomaya urotelial karsinoma da deyilir və xərçəngin bu növü adətən sidik yollarında meydana çıxır. Böyrək pelvisi (toplayıcı kanal), sidik axarında, sidik kisəsində və uretrada yarana bilər, sidik kisəsində yaranması ən çox yayılmış növüdür. Sidik kisəsi xərçəngi urotelial xərçənglərin 95%-ni təşkil edir.
Karsinoma diaqnozu
Karsinomalar üçün istifadə edilən diaqnostik üsullara laboratoriya testləri, görüntüləmə testləri və biopsiya daxildir.
https://www.drozdogan.com/karsinom-nedir-kanserin-en-yaygin-hucre-tipi/
saytindan tercume
Login
