Spermatogenez, hormonların tənzimləyici təsiri altında baş verən kişi cinsi hüceyrələrinin (spermatozoidlərin) inkişafıdır. Bu gametogenezin formalarından biridir.

İnsanlarda spermatogenez normal olaraq yetkinlik dövründə (təxminən 12 yaş) başlayır və yaşlılıq dövrünə qədər davam edir. Kişilərdə tam spermatogenezin müddəti təxminən 73-75 gün davam edir.

Diaqnostikası

Spermatogenez pozğunluqlarının diaqnostikasının ənənəvi klinik üsulu spermoqramma analizidir. Fərdi spermoqramma parametrlərinin proqnostik əhəmiyyətinin öyrənilməsinin nəticələri göstərir ki, spermanın döllənmə qabiliyyətini proqnozlaşdırmaq üçün ən etibarlısı onların morfologiyasının təhlili və zona pellucida ilə bağlanma qabiliyyəti testidir.

Sekretor sonsuzluğun əsasında sperma inkişafının müxtəlif mərhələlərində spermatogenezin pozulması dayanır.

Səbəbləri

Spermatogenez prosesinə xarici və daxili amillər təsir edir.

Xarici amillərə aşağıdakılar daxildir:

• Cinsiyyət orqanlarının xəstəlikləri: xlamidiya, mikoplazma, ureaplazma, trichomonas, qonokokklar və s. və onların törətdiyi cinsiyyət orqanlarının iltihabi xəstəlikləri.
• Cinsiyyət orqanlarının, qan damarlarının, testis toxumasının və onların əlavələrinin travmaları.
• Bədənin bəzi zərərli maddələr və ağır metalların duzları, bəzi güclü dərman vasitələri ilə zəhərlənməsi:
• İonlaşdırıcı şüalanmanın və nüfuz edən radiasiyanın, yüksək tezlikli elektromaqnit dalğalarının təsiri.
• Ətraf mühitin temperaturunun təsiri.
• Pis qidalanma, vitamin əksikliyi.

Daxili faktorlara aşağıdakılar daxildir:

• FSH və LH çatışmazlığı ilə özünü göstərən hipotalamus və hipofiz vəzi funksiyasının çatışmazlığı.
• Anadangəlmə genetik qüsurlar və inkişaf anomaliyaları.
• Tiroid bezinin disfunksiyası.
• Adrenal bezlərin disfunksiyası (adrenogenital sindrom, Itsenko-Cushing xəstəliyi). böyrək və qaraciyər çatışmazlığı.
• Diabet.
• Müəyyən yoluxucu xəstəliklərin nəticələri (infeksion parotit (qabakulak), vərəm, brusellyoz, sifilis, tif).
• Qasıq və qasıq-skrotal yırtıqlar.
• Hidrosel
• Varikosel (sperma kordonunun varikoz damarları).

Spermatogenez pozğunluqlarının müalicəsi

Müalicə prosesi spermatogenezə səbəb olan pozğunluqlarını aradan qaldırmaqla başlayır: elektromaqnit sahələri və ionlaşdırıcı radiasiya, zəhərli maddələrlə əlaqəni dayandırmaq, müəyyən dərmanlarla müalicəni ləğv etmək. Xəstəliyin səbəblərindən asılı olaraq hər iki həyat yoldaşı üçün genital orqanların infeksiyaları üçün antibiotik, hormonal və digər müalicə təyin olunur. Bəzi halllarda cərrahi müdaxilə olunur.

tercume