Hipotrofiya - müxtəlif dərəcəli bədən çəkisi çatışmazlığı ilə xarakterizə olunan qidalanma pozğunluğudur.

Hipotrofiyanın səbəbləri

Əmələgəlmə səbəblərinə görə hipotrofiyalar prenatal (anadangəlmə) və postnatal (qazanılmış) ola bilər.
Prenatal (anadangəlmə) səbəblərə hamilə qadının tam dəyərli qidalanmaması, ananın xəstəlikləri, dölün bətindaxili inkişaf qüsurları, infeksiyalar və s. ola bilər.
Postnatal (qazanılmış) dövrdə hipotrofiyaların səbəbi endogen və ekzogen ola bilər.
Bunlara (endogen) uşağın qeyri-infeksion xəstəlikləri, anadangəlmə inkişaf qüsurları, ekzogen səbəblərə isə alimentar çatışmazlıq, dərman maddələri, hipo və hipervitaminozlar və s. ola bilər.

Hipotrofiyanın Əlamətləri

Hipotrofiyaların 3 dərəcəsi ayırd edilir:

• l dərəcə: Çəki çatışmazlığı 11-20%, 2-ci dərəcəlidə 20-30%, 3-cü dərəcəlidə 30%-dən yüksək olur. Uşağın dərisi normal, dərialtı piy qatı qarında bir qədər azalır. Çəki artımı ləng gedir, böyümə və nöropsik inkişaf yaşa uyğun gəlir. Sağlamlıq vəziyyəti adətən qənaətbəxşdir, bəzən iştah və yuxu pozğunluğu ola bilər. Dəri solğun, əzələ tonusu və toxuma elastikliyi normadan bir qədər aşağıdır, bağırsaq hərəkətləri və sidiyə çıxma normaldır.
• ll dərəcə: Dərialtı piy qatı qarından başqa, döşdə və ətraflarda azalmış olur. Üz xeyli incələşir. Uşağın böyüməsi və nöropsik inkişafı ləngiyir. Zəiflik və əsəbilik artır, iştah əhəmiyyətli dərəcədə pisləşir, hərəkətlilik azalır. Dəri bozumtul rənglə solğun olur, əzələ tonusu və toxuma elastikliyi kəskin şəkildə azalır. Tez-tez vitamin çatışmazlığı, raxit əlamətləri var. Qaraciyər böyüyür, nəcis qeyri-sabitdir (qəbizlik ishalla əvəzlənir), qidalanmanın səbəbindən asılı olaraq nəcisin xarakteri (rəngi, qoxusu, konsistensiyası) dəyişir.
• lll dərəcə: 3-cu dərəcədə vəziyyət ağır olur, bədənin bütün yerlərində dərialtı piy qatı üzdə də azalır, uşağın sifəti qoca üzünə oxşayır. Kütləvi defisit 30%-i ötür. Bədən çəkisi artmır, bəzən tədricən azalır. Böyümə və nöropsik inkişaf basdırılır, letarji artır, müxtəlif stimullara (işıq, səs, ağrı) reaksiyalar ləngiyir. Göz bəbəkləri və böyük fontanel batıqdır. Dəri solğun boz rəngdədir, qurudur, dəri qatı düzlənmir. Selikli qişa quru, parlaq qırmızıdır; toxumaların elastikliyi demək olar ki, itirilir. Nəfəs alma zəifləyir, bəzən pozğunluqlar baş verir. Ürək dərəcəsi yavaşlayır, qan təzyiqi azalır; qarın geri çəkilir və ya şişir, qəbizlik və nəcisin xarakterində dəyişikliklər qeyd olunur. Sidik ifrazı azalır. Bədən istiliyi normadan aşağıdır, hipotermiya asanlıqla baş verir. Çox vaxt əhəmiyyətli simptomlar olmadan baş verən bir infeksiya meydana gəlir. Müalicə edilməzsə, uşaq ölə bilər.

Hipotrofiyanın diaqnozu

Hipotrofiyanın diaqnozu adətən çətin deyil. Hipotrofiyanın səbəblərini tapmaq daha çətindir.

Hipotrofiyanın müalicəsi

1-ci dərəcədə uşaq evdə müalicə olunur. 2-ci, 3-cü dərəcələrin müalicəsi stasionarda aparılır. Həkim-pediatr hər dərəcəyə görə müvafiq müalicə təyin edir.

Tercume

https://immunitet.az/1828-uaqlarda-hipotrofiya.html