Karbunkul bir qrup piy vəzilərinin və saç follikullarının irinli-nekrotik iltihabıdır. İltihab daha da inkişaf edərək, proses ətrafdakı dəri örtüyünü əhatə edir. Əsasən, karbunkul boyun arxasında, interscapular və. skapulyar bölgə, aşağı arxa, omba, daha az hallarda üzdə əmələ gəlir.

Karbunkulun səbəbləri

Karbunlullar ən çox piogen mikrobların (stafilokoklar və streptokoklar) orqanizmə daxil olması səbəbindən dəri, geyim ilə sürtünmə yerləri çirkləndikdə baş verir. Tükənmə, şəkərli diabet, mədə-bağırsaq traktının, qaraciyər və böyrəklərin pozulması, vitamin çatışmazlığı karbunkulların yaranmasına və inkişafına səbəb olur.

Karbunkulun əsas simptomları

Xəstələrdə ümumi əzginlik, yorğunluq, başağrısı, üşütmə, qızdırma və zədələnmə nahiyəsində şiddətli ağrı ilə müşahidə edilir.

Arı pətəyi kimi bir çox deşiyi olan karbunkuldan ilk zamanlar irinli maye, sonralar irinli ifrazat axır; deşiklər tədricən böyüyərək xırda xoralar əmələ gətirir. Bu xoralar sonralar daha da böyüyür, bir-biri ilə birləşib ümumi böyük bir xoraya çevrilir.
Çox keçmədən karbunkulun özəyi düşür. Yalnız bundan sonra xəstənin ümumi vəziyyəti yaxşılaşır, əhval-ruhiyyəsi bərpa olur. Nəhayət, karbunkul çoxguşəli çapıq buraxmaqla sona çatır.

Karbunkulun inkişaf dövrü 3-4 həftədir. Bu müddətdən sonra xəstəlik adətən sağalır. Bəzi xəstələrdə karbunkul bir sıra ağırlaşmalar (sepsis, piemiya, qanaxma, kollaps və s.) verməklə ölümlə nəticələnə bilər. Məhz buna görə də karbunkul erkən və düzgün müalicə tələb edir.

Karbunkul müalicəsi

Ümumi müalicə üsullarından penisillin, tetrasiklin, terramisin, prednizolon, triamsiolon, autohemoterapiya, laktoterapiya, sulfanilamid preparatları və s. məsləhət görülür.     Yerli müalicə cərrahi yolla aparılır. Karbunkulda təhlükəli əlamətlər baş verdikdə təcili olaraq onu xaçabənzər şəkildə yarmaq və yaraya penisillin yeritmək tələb olunur.