Qida allergiyası bədənimizin immunitet sistemi vasitəsi ilə bəzi qidalara qarşı yüksək həssaslıq reaksiyası nəticəsində yaranır.

Qida allergiyasının səbəbləri hansı qidalardır?

Praktik olaraq bütün qidalar qida allergiyası yarada bilər. Cəmiyyətimizdə qida allergiyasına səbəb olan ən çox yayılmış qidalar - inək südü, yumurta ağı, fındıq, pomidor, çiyələk, şokolad, yer fıstığı, qoz, mərcimək, buğda və ətdir. Daha az yayılmış soya, noxud və dəniz məhsulları da allergiyaya səbəb ola bilər.

Hansı yaşda olur?

Qida allergiyası hər yaşda ola bilər. Məlumdur ki, yumurta ağına, inək südünə, soya, buğda və mərciməyə olan allergiya erkən uşaqlıq dövründə əlamətlər göstərməyə başlasa da, ət və qoz-fındıq allergiyası yetkinlik dövründə başlaya bilər.

Qida Allergiyası zamanı yaranan şikayətlər

Qida allergiyası orqanizimdəki bir çox orqanlara təsir edə bilər. Allergik reaksiyalar qidanın qəbul edildiyi ilk dəqiqələrdən bir neçə saat ərzində ortaya çıxır. Dəridə qaşınma, yanma, dərinin qızarması, ürtiker (ürtiker), dodaqların və göz qapaqlarının şişməsi (anjiyoödem), burun tıxanması, hapşırma, burun axıntısı, damaqda qaşınma, gözlərdə sulanma və qaşınma, qızartı, nəfəs darlığı, xırıltı, öskürək, kiçik yaşlı uşaqlarda yeməkdən imtina, ürək bulanması, qusma, udmaqda çətinlik, qarın ağrısı, qəbizlik, ishal, ürək döyüntüsü, nəbz artması, aşağı qan təzyiqi, başgicəllənmə və huşunu itirmək qida allergiyası ilə əlaqəli simptomlardır. Nadir hallarda olsa da, qida allergiyasında anafilaktik şok baş verə bilər.

Anafilaktik şok fərqli orqan və sistemlərin eyni vaxtda iştirakı nəticəsində yaranan ciddi və həyati təhlükəli bir allergik reaksiyadır. Anafilaktik reaksiyalara səbəb olan az miqdarda maddənin belə çox ciddi nəticələri ola bilər. Xüsusilə astma ilə müşayiət olunan qida allergiyası olan xəstələrdə daha ciddi reaksiyalar verə bilər. Bir dəfə anafilaktik şok keçirmiş uşağın yenidən eyni və ya daha ağır anafilaktik şok olma ehtimalı çoxdur. Bu səbəblə qida və məhsulları qarışdırmaqdan qaçınmaq lazımdır.

Diaqnozu

Hər dəfə şubhəli qida qəbulundan sonra şikayətlər meydana çıxarsa bu zaman diaqnoz qoyulur.
Qida allergiyası diaqnozu xəstənin klinik şikayətlərinə, dəri testi və ya qandan spesifik İg E analizi nəticələrinə görə qoyulur. Allergik qidanın müəyyən edilə bilmədiyi hallarda, həkim nəzarəti altında "qida təxribatı testi" aparılır. Bu testdə şübhəli qida az miqdardan başlayaraq uşağa artan dozalarda verilir və şikayətlərin olub-olmadığı müəyyən edilir.

Müalicəsi

Yemək allergiyası zamanla öz-özünə tamamilə və ya qismən həll edilə bilən bir xəstəlikdir. İnək südü, yumurta ağı, soya və buğda allergiyası olan uşaqlarda olan alllergiyanın qismən bir hissəsinin yox olduğu məlumdur. Digər tərəfdən, qoza allergiyası olan uşaqlarda allergiya az hallarda yox olur. Yemək alergiyasının keçid müddəti qidalara görə fərqli olsa da, bəzən yeniyetməlik dövründə başlaya bilər. İlkin qan və dəri testində aşkarlanan allergiyanın şiddəti nə qədər yüksəkdirsə, allergiyanın müddəti o qədər uzanır və yox olma ehtimalı o qədər dı azalır.

Qida allergiyası olan uşaqlar və ailələri hazır qidalar barədə diqqətli olmalı və əvvəlcədən istehlak etdikləri qidaların tərkibini araşdırmalıdırlar.

Müalicədə ilk addım allergen qidanın bir müddət pəhrizdən tamamilə xaric edilməsidir. Məsələn, inək südü allergiyasında süd kəsilməli, uşağı inək südü zülalı olmayan qarışıqlarla qidalandırmalıdır.