Main

Şüa xəstəliyi

Şüa xəstəliyi zamanı canlı hüceyrələrə ionlaşdırıcı şüalanmanın təsiri nəticəsində vacib olan bioloji molekul və hüceyrələrin strukturlarında müxtəlif zədələnmələr baş verir.
Şüa xəstəliyi müxtəlif növ ionlaşdırıcı şüaların orqanizmə təsiri nəticəsində yaranan xəstəlikdir. Canlı orqanizmə radiasiyanın zədələyici təsirinin müxtəlifliyi aşağıdakılardan asılıdır:

  • şüanın növündən
  • şüanın təsirindən
  • zaman amilindən (təkrar və ya bir-neçə dəfə baş verməsindən)
  • şüanın həcmindən.

Şüa xəstəliyi ionlaşdırıcı şüalanmanın dozası 1-10 Qr və daha yüksək olduqda baş verir.
Xəstəlik ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq 4 qrupa bölünür:

  • Yüngül dərəcə – kəskin şüa xəstəliyi.
  • Orta dərəcə – II dərəcəli şüa xəstəliyi.
  • Ağır dərəcə – III dərəcəli şüa xəstəliyi.
  • Çox ağır dərəcə – IV dərəcəli şüa xəstəliyi.

Xroniki şüa xəstəliyi də vardır ki, bu uzun müddət az miqdarda şüa qəbul etdikdə baş verir.

Şüa xəstəliyinin əlamətləri
Xəstəlik aşağıdakı əlamətlərlə özünü göstərir:

  • qusma
  • dəridə səpgilər
  • qanaxmalar
  • baş ağrıları
  • tüklərin tökülməsi
  • əldə yaralar
  • bağırsaq pozğunlaqları.

Şüa xəstəliyinin müalicəsi

Müalicə xəstəliyin təzahürlərinə uyğun olaraq həyata keçirilir. Mədə yuyulur və təmizləyici lavmanlar verilir. Diaforetik və sidikqovucu, qusma əleyhinə, ağrıkəsici və antibiotiklərdən istifadə edilir. Bəzən xüsusi radioaktiv izotopları (adsobar - stronsium, berilyum, ferosinin udulmasının qarşısını almaq üçün - sezium137 üçün, pentacip - lantanidlər və transuran elementləri üçün) aradan qaldırmaq üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi dərmanlar qəbul etmək mümkündür, onlar venadaxili və ya inhalyasiyada istifadə olunur. Qalxanabənzər vəzini yod-131-dən qorumaq üçün şüalanmadan sonra ilk saatlarında oral vasitəylə olaraq yod və ya digər yod preparatlarının tincture qəbul edlir. Trombosit kütləsinin köçürülməsi, enterit və kolitin və yanıqların müalicəsi aparılır. Hematopoez əhəmiyyətli dərəcədə zədələnibsə, sümük iliyi transplantasiyası aparılır.

https://immunitet.az/1367-ua-xstliyi.html