Virilizm - qadın orqanizmində kişi xüsusiyyətlərinin ortaya çıxmasıdır. Bu fenomen tibb elmində hiperandrogenizm adlanan kişi cinsi hormonlarının həddindən artıq çoxalmasından qaynaqlanır. Kişi cinsiyyət hormonları və ya adrenal bezlər yumurtalıqlar tərəfindən istehsal olunur. Buna görə də, virilizm diaqnozu qoyularkən, ilk növbədə hansı orqanın nasazlığının hiperandrogenizmə səbəb olduğunu öyrənmək lazımdır.

Bu zaman söhbət adrenal korteksin anadangəlmə disfunksiyası, İtsenko-Kuşinq xəstəliyi, polikistoz yumurtalıq sindromu (PCOS) nəticəsində yarana bilən funksional hiperandrogenizmdən gedir. Həmçinin, kişi hormonlarının səviyyəsinin artmasının səbəbi həm adrenal bezlərin, həm də yumurtalıqların şişləri ola bilər.

Virilizmin klinik mənzərəsi çox aydın və xarakterikdir. Bu zaman qadınlarda hirsutizm müşahidə olunur - bığlar, yanlar, sinə, qarın və s. bölgələr kişilərdəki kimi aşırı tüklənir. Virilizmin başqa bir əlaməti keçəlləşmədir (alopesiya).

Virilizmdə səs alçalır və kişi səsini xatırladır, menstruasiya funksiyası pozulur: menstruasiya dayanır və ya nadir və az olur. Qadının bədən quruluşu da dəyişir; çanaqlar daralır, çiyinlər isə yağ toxumasının yenidən paylanması nəticəsində genişlənir. Döş kiçilir, klitoris isə böyüyür.

Funksional hiperandrogenizm ilə simptomlar əksər hallarda yüngül olur, lakin androgen istehsal edən şiş halında sürətlə irəliləyir. Virilizmin diaqnozu zamanı bədəndəki hormonların səviyyəsini təyin etmək üçün laboratoriya testləri, həmçinin böyrəküstü vəzilərin və yumurtalıqların ultrasəs müayinəsindən istifadə olunur. Əgər virilizm bir şişdən qaynaqlanırsa, onu cərrahi üsulla kənarlaşdırmaq lazımdır. Funksional formalar əsasən konservativ şəkildə müalicə olunur, androgenlərin istehsalını azaldan dərmanlar təyin edilir. Virilizm müalicə olunarsa uğurla nəticələnir. Müalicə xəstəyə menstrual funksiyanı bərpa etməyə və hamilə qalmağa kömək edir.